_{8 stycznia 2025}

Początek roku przyniósł intensywny rozwój energetyki jądrowej, zarówno w budowie dużych elektrowni atomowych jak i SMR-ów. Ogłoszone plany zwiększenia mocy wytwórczych oraz wdrożenie reaktorów modułowych wskazują na rosnącą rolę tej branży w transformacji energetycznej. Nowe projekty i partnerstwa obejmują szerokie spektrum zastosowań, od tradycyjnej produkcji energii po ciepłownictwo i transport.

(Źródło: WNN)

W styczniu brytyjski rząd przedstawił mapę drogową dla osiągnięcia przez Wielką Brytanię 24 GWe mocy wytwórczych w mało- i wielkoskalowej energetyce jądrowej do 2050 r., co stanowi około 25% prognozowanego zapotrzebowania kraju na energię elektryczną. EDF ogłosił również, że wzrosły szacunkowe koszty i wydłużył się harmonogram budowy wielkoskalowych reaktorów w Hinkley Point C.

W lutym po odrzuceniu przez czeski rząd oferty Westinghouse, EDF i KHNP pozostały w grze o udział w czeskim przetargu na budowę nowych dużych elektrowni jądrowych. We wrześniu Czechy poczyniły znaczący krok do przodu we wdrażaniu technologii SMR wybierając spośród siedmiu potencjalnych dostawców  firmę Rolls-Royce SMR do krajowego programu małych reaktorów modułowych. Rolls-Royce SMR znalazł się również wśród czterech deweloperów technologii, którzy pozostali na krótkiej liście w brytyjskim procesie selekcji SMR.

Amerykański koncern Westinghouse miał nieco więcej szczęścia w Wielkiej Brytanii, gdzie w lutym zawarł umowy z Community Nuclear Power Limited na budowę floty czterech reaktorów AP300 SMR w północno-wschodniej Anglii.

Kontrolowana przez Billa Gatesa TerraPower uzyskała w maju zgodę amerykańskiego dozoru jądrowego na budowę demonstracyjnego projektu reaktora Natrium w pobliżu zamkniętego zakładu węglowego w Kemmerer w Wyoming. Prace pierwsze prace budowlane ruszyły już w czerwcu. Dwa miesiące później kalifornijska Kairos Power rozpoczęła pierwsze prace budowlane w lokalizacji demonstracyjnego reaktora małej mocy IV generacji Hermes, pierwszego od ponad 50 lat reaktora niewodnego w USA. Hermes jest nieenergetyczną wersją wysokotemperaturowego reaktora chłodzonego solami fluorkowymi KP-HFR firmy Kairos Power i ma zostać uruchomiony do 2027 r.

Równolegle w Finlandii ruszył projekt zastosowania małych reaktorów modułowych w ciepłownictwie miejskim. Steady Energy ogłosiła, że zamierza rozpocząć budowę pierwszego pilotażowego reaktora ciepłowniczego LDR-50 w 2025 roku, a potencjalne lokalizacje obejmują stolicę Finlandii Helsinki i dwa inne miasta.

W lipcu EDF ogłosiło plany modyfikacji projektu małego reaktora modułowego Nuward w celu skupienia się na istniejących i sprawdzonych technologiach oraz decyzję o wycofaniu się z brytyjskiego procesu wyboru technologii SMR. 

Z wyjątkiem Rosji posiadającej cztery lodołamacze o napędzie jądrowym, do tej pory małe reaktory jądrowe były stosowane głównie w jednostkach marynarek wojennych. Renesans zainteresowania energetyką jądrową objął też jej zastosowanie w flotach cywilnych. W sierpniu Lloyd’s Register, brytyjska Core Power i duński konglomerat energetyczno-logistyczny AP Moller – Maersk ogłosiły plany badań oceny regulacyjnej dla potencjalnego kontenerowca z napędem jądrowym, który miałby podejmować operacje ładunkowe w porcie w Europie. Z kolei południowokoreański Mokpo National University otworzył pierwszy na świecie SMR Ship Research Institute, którego celem jest stworzenie globalnego centrum badań i edukacji w zakresie statków morskich napędzanych małymi reaktorami modułowymi.

W październiku projekt SMR Orlen Synthos Green Energy (OSGE) na bazie technologii reaktorów BWRX-300 GE Hitachi znalazł się wśród dziewięciu projektów małych reaktorów modułowych wybranych przez Komisję Europejską w pierwszej rundzie wniosków o utworzenie grup roboczych ds. projektów w ramach Europejskiego Sojuszu Przemysłowego na rzecz SMR. Technologia BWRX-300 został wybrana przez Ontario Power Generation (OPG), które do 2030 roku wybuduje pierwszy reaktor tego typu w kanadyjskim Darlington. OSGE posiada sześć decyzji zasadniczych dla lokalizacji elektrowni SMR w Polsce i współpracuje z OPG, co pozwoli na sprawne wdrożenie technologii w kraju.

Z kolei NuScale po przerwaniu swojego projektu SMR w USA pod koniec 2023 r., stawia teraz na rynek rumuński. Export-Import Bank zatwierdził ostateczne zobowiązanie do udzielenia pożyczki w wysokości 98 mln USD na usługi przedprojektowe związane z rozwojem reaktora „first-of-a-kind” projektu NuScale w tym kraju.

Wraz z rozwojem centrów danych oraz technologii sztucznej inteligencji trend na zapewnianie dostaw energii elektrycznej z energetyki jądrowej staje co raz bardziej widoczny w branży technologicznej. Amazon kupił w marcu centrum danych zasilane energią elektryczną z E.J. Susquehanna Steam Electric Station w Berwick w Pensylwanii. We wrześniu Microsoft zawarł umowę na odbiór energii z elektrowni jądrowej na Three Mile Island. Z myślą o centrach danych projektowany jest reaktor MK60-SMR przez szwajcarski start-up Deep Atomic. W październiku Technologiczny gigant Google, zamówił 6 -7 SMR od Kairos Power, z których pierwszy ma zostać ukończony do 2030 roku, a pozostałe do 2035 roku. Pod koniec roku Meta, właściciel marek Facebook, Instagram i WhatsApp, ogłosiła zapytanie ofertowe dla zidentyfikowania deweloperów energetyki jądrowej (mało- lub wielkoskalowej),  którzy pomogą firmie uzyskać dostęp do od 1 do 4 GW mocy w energetyce jądrowej w USA do początku następnej dekady.

Rozwój małoskalowej energetyki jądrowej może wejść na nowy poziom za sprawą rywalizacji USA i Chin. Po małych i mikro reaktorach mogą nadejść baterie jądrowe. W styczniu chińska Beijing Betavolt New Energy Technology Company zapowiedziała pilotażową produkcję miniaturowej baterii atomowej, która może stabilnie i autonomicznie generować energię elektryczną przez 50 lat bez konieczności ładowania lub konserwacji. Pół roku później amerykańska Infinity Power ogłosiła opracowanie bardzo wydajnej i trwałej baterii jądrowej, która wykorzystuje elektrochemiczną konwersję energii. Firma podała, że „w porównaniu z innymi metodami konwersji energii radioizotopowej o niskiej wydajności (<10%), oznacza to najwyższy poziom ogólnej wydajności, jaki kiedykolwiek osiągnięto”, a bateria wielkości monety mogłaby zapewnić dziesiątki miliwatów mocy przez ponad 100 lat. Baterie jądrowe mogą mieć wiele specjalistycznych zastosowań: w wszczepialnych urządzeniach medycznych, głębinowych, kosmicznych i zdalnych systemach zasilania, zasilać mikrosieci itp. Podobnie jak w przypadku technologii SMR skalowalna konstrukcja i seryjna produkcja tej technologii stwarza szansę na szybkie zaakceptowanie jej przez rynek.

Miniony rok potwierdził globalne dążenie do neutralności klimatycznej i zapewnienia stabilnych dostaw energii. Postępy w technologii reaktorów modułowych, inwestycje w nowe instalacje oraz rosnące zainteresowanie tej formy energii w różnych branżach podkreślają jej znaczenie. Globalna współpraca i wdrażanie innowacyjnych rozwiązań pokazują, że energetyka jądrowa pozostaje jednym z filarów przyszłego zrównoważonego systemu energetycznego.

Redakcja / World Nuclear News