_{28 stycznia 2025}

Kanada i Polska zawarły dziś porozumienie o współpracy w zakresie cywilnej energetyki jądrowej. Pozwoli to na wymianę wiedzy oraz doświadczeń, co przyczyni się  do sprawnego powstania między innymi pierwszych  małych  reaktorów modułowych (SMR) w Polsce.

^{Zdjęcie: PAP/Marcin Obara}

Pod porozumieniem podpisali się premier Donald Tusk oraz premier Kanady Justin Trudeau, który przebywał w Polsce z oficjalną wizytą w Warszawie.

Polski premier zaznaczył, że zawarte porozumienie i rozmowy z Kanadą „mają szczególny wymiar ponieważ jesteśmy na drodze do własnej energetyki jądrowej, Kanada ma tutaj bardzo dobre doświadczenia”.

Premier Tusk zauważył, że współpraca polsko-kanadyjska dotyczy również budowy dużej elektrowni atomowej, gdyż dostawcą technologii reaktorów jest należący do firm kanadyjskich, Westinghouse Electric Company.

Znaczną część wypowiedzi o polsko-kanadyjskim porozumieniu premier Tusk poświęcił małym reaktorom modułowym. Premier powiedział, że są one „ważną perspektywą współpracy” między krajami.

Pierwszy na świecie mały reaktor modułowy ma zostać zbudowany w Kanadzie, w elektrowni Darlington w Ontario, przez publicznego, należącego do rządu Ontario operatora Ontario Power Generation, według projektu amerykańsko-japońskiej GE Hitachi (GEH). Nowy reaktor BWRX-300 o mocy 300 MW ma produkować energię elektryczną już w 2028 roku.

Premier Tusk wyraził nadzieję, że kanadyjski projekt  budowy SMR-ów „stanie się faktem i umożliwi nam rozwój tej technologii. Tym bardziej, że Orlen i biznesowi partnerzy Orlenu w tej technologii będą chcieli także w Polsce rozpocząć te ambitne inwestycje”.

W Polsce budowę floty małych reaktorów modułowych BWRX-300 realizuje Orlen Synthos Green Energy. – joint-venture Orlenu – największego polskiego koncernu energetycznego – oraz Synthosu Green Energy – należącej do największej polskiej prywatnej firmy chemicznej Grupy Synthos. Projekt bazuje na technologii wdrażanej w Kanadzie – reaktorze BWRX-300 GE Hitachi. Synthos od lat współpracuje z kanadyjskimi partner, a międzyrządowe porozumienie umożliwi dalszy transfer wiedzy i przyspieszy realizację projektu.

W swoim wystąpieniu Donald Tusk zapowiedział, że Polska „wkracza na drogę bardzo przyspieszonego rozwoju, gospodarczego i technologicznego” i  może stać się regionalnym, europejskim centrum „jeśli chodzi o sztuczną inteligencję i cyberbezpieczeństwo”. Premier zauważył, że nowoczesne inwestycje, w tym w centra danych, będą wymagały dodatkowych źródeł energii, a obecnie energia elektryczna w Polsce jest bardzo droga, więc polsko-kanadyjskie inwestycje i współpraca „w zakresie energetyki jądrowej, to jest coś co dla Polski jest rzeczywistym priorytetem”.

REDAKCJA