16 kwietnia 2025
Zespół badawczy kierowany przez GE Hitachi Nuclear z powodzeniem przetestował innowacyjny nowy blok konstrukcyjny wykonany z kompozytu stalowo-betonowego, który ma znacznie obniżyć koszty budowy konstrukcji zabezpieczających reaktory jądrowe, w tym małego reaktora modułowego BWRX-300 wdrażanego m.in. w Polsce.
Zdjęcie: INL
„Testy systemu DPSC przekroczyły nasze oczekiwania” – powiedział Luke Voss, kierownik programu w Idaho National Laboratory. „Udany projekt, produkcja i testowanie modułów DPSC pokazuje potencjał tej zaawansowanej technologii produkcji i budowy, która może prowadzić do oszczędności kosztów i poprawy harmonogramów projektów w zakresie wdrażania małych reaktorów modułowych” – dodał Sean Sexstone, wiceprezes wykonawczy Advanced Nuclear, GE Hitachi.
W 2021 r. Narodowe Centrum Innowacji Reaktorów (NRIC- National Reactor Innovation Center) Departamentu Energii USA przyznało GE Hitachi Nuclear Energy (GEH) i innym kluczowym interesariuszom wieloletni projekt oparty na podziale kosztów w ramach pierwszego projektu Inicjatywy Zaawansowanych Technologii Budowlanych. Celem tego dzielonego kosztami partnerstwa publiczno-prywatnego jest pomoc w zademonstrowaniu kilku technologii, które w połączeniu mogą obniżyć koszty budowy nowych reaktorów o ponad 10% i znacznie zmniejszyć związane z nimi ryzyko i niepewność harmonogramu.
W ramach tej inicjatywy GEH opracowuje swój stalowy kompozyt membranowy (DPSC – Diaphragm Plate Steel Composite), modułowy kompozyt stalowo-betonowy. Konstrukcja składa się ze zbrojonego betonu z dwiema ciągłymi płytami stalowymi, co zapewnia większą trwałość i elastyczność. Moduły te mogą być wytwarzane poza miejscem budowy, wysyłane i szybko montowane, co znacznie obniża koszty pracy i skraca czas budowy. Moduły są łączone ze sobą, tworząc ściany konstrukcyjne, podłogi lub sekcje fundamentów matowych.
Próbki DPSC zostały niedawno przetestowane na Uniwersytecie Purdue w Lafayette w stanie Indiana.
Naukowcy wypełnili modułowe płyty betonem, aby symulować ścianę obudowy reaktora i poddali konstrukcję różnym warunkom obciążenia, aby naśladować rzeczywiste sytuacje, których może doświadczyć budynek reaktora, takie jak trzęsienie ziemi.
Dane zebrane podczas demonstracji na małą skalę zostaną wykorzystane do wsparcia licencjonowania modułów do wykorzystania w przyszłej konstrukcji obudowy reaktora.
NRIC ocenia obecnie propozycję GEH dotyczącą budowy części budynku obudowy reaktora z wykorzystaniem projektu DPSC dla systemu ścian w celu dalszego testowania technologii.
GEH planuje wdrożyć tę technologię w swoich pierwszych czterech małych reaktorach modułowych BWXR-300 w Darlington, Ontario, Kanada, dla których pozwolenie na budowę została przyznana Ontario Power Generation na początku kwietnia b.r. Budowa pierwszego reaktora ma zostać ukończona w 2028, a uruchomienie przewidywane jest na rok później. Technologią BWRX-300 jest też zainteresowany amerykański koncern energetyczny Tennessee Valley Authority, który planuje uruchomienie pierwszego reaktora w Clinch River, w stanie Tennessee.
Budowę floty SMR-ów BWRX-300 projektu GE Hitachi w Polsce planuje Orlen Synthos Green Energy. Firma posiada decyzje zasadnicze (potwierdzenie zgodności projektu z polityką energyczną państwa) dla sześciu lokalizacji. Pierwsze reaktory mają powstać na użytek koncernu Orlenu. Partnerem Orlenu w tej firmie jest Synthos Green Energy (SGE), która posiada wyłączność na wdrażanie tej technologii w Polsce i innych krajach Europy.
Ponad 50% elementów SMR można wyprodukować w Polsce poprzez tworzenie fabryk komponentów. General Electric i Hitachi posiadają w Polsce rozbudowaną infrastrukturę przemysłową i inżynieryjną, która stanowi solidną podstawę dla budowy łańcucha dostaw dla SMR-ów, takich jak BWRX-300. GE zatrudnia ponad 6500 pracowników i prowadzi działalność w kilku kluczowych lokalizacjach, m.in. w Elblągu, gdzie znajduje się nowoczesna odlewnia i zakład produkcji turbin oraz komponentów dla energetyki, a także w Warszawie, gdzie działa Engineering Design Center – jedno z największych centrów inżynieryjnych w Europie, zatrudniające około 1800 specjalistów. Z kolei Hitachi Energy posiada w Polsce ponad 3800 pracowników i 9 lokalizacji, w tym duży kompleks produkcyjny w Łodzi (transformatory mocy) oraz centra badawczo-rozwojowe i usług inżynieryjnych w Krakowie.
Tak silne zaplecze techniczne i produkcyjne, wspierane przez doświadczony personel i współpracę z krajowymi uczelniami technicznymi, daje realne możliwości lokalizacji znacznej części łańcucha dostaw dla SMR-ów w Polsce – od prefabrykacji komponentów, przez projektowanie i montaż, aż po serwis i wsparcie eksploatacyjne.
Na początku ubiegłego roku ORLEN Synthos Green Energy zawarła z europejską centralą Grupy Hitachi porozumienie o współpracy w zakresie technologii nienuklearnych i ma obejmować między innymi najnowszej generacji produkty i systemy dla energetyki wytwórczej, rozwiązania i usługi IT, w tym systemy typu EAM, systemy i usługi cyberbezpieczeństwa oraz usługi inżynierii oprogramowania. W zakresie technologii nuklearnych OSGE współpracuje z firmą GE Hitachi Nuclear Energy, bazując na technologii reaktorów BWRX-300.
Redakcja/WNN
