24 lipca 2025
Najnowsza edycja raportu Small Modular Reactor Dashboard opracowanego przez Agencję Energii Jądrowej OECD (NEA) wskazuje na rosnące globalne zainteresowanie technologią SMR – 51 projektów bierze udział w procesach przedlicencyjnych lub licencyjnych, a 85 aktywnych negocjacji toczy się pomiędzy deweloperami SMR a właścicielami lokalizacji. Pod tym względem Polska znajduje w pierwszej piątce krajów wdrażających technologie SMR.
Raport NEA identyfikuje 127 projektów SMR, wobec 98 ujętych w poprzedniej edycji. Raport wskazuje również, że od ubiegłorocznego wydania liczba projektów SMR, które uzyskały co najmniej jedno źródło finansowania lub deklarację finansowania, wzrosła o 81%.
Zgodnie z raportem, siedem projektów jest obecnie eksploatowanych lub w trakcie budowy, a znacząca liczba projektów znajduje się na drodze do pierwszych wdrożeń reaktorów demonstracyjnych.
– SMR-y stają się obecnie kluczowym elementem strategii energetycznych w coraz większej liczbie krajów na całym świecie – zauważył Dyrektor Generalny NEA, William Magwood.
Raport został opublikowany w formie cyfrowej, jako interaktywna platforma, która umożliwia wyszukiwanie według kraju, technologii i poziomu zaawansowania projektu. Najnowsza edycja, obejmująca sytuację do lutego 2025 roku, ukazała się równolegle z uruchomieniem cyfrowego narzędzia, które zapewnia „dostęp w czasie rzeczywistym do globalnych wydarzeń związanych z SMR”.
Technologia dostępna dla sektora prywatnego
W przedmowie do trzeciej edycji raport Dyrektor NEA zaznaczył, że prywatne inwestycje dynamicznie rosną, a obecnie kapitał z funduszy venture capital i korporacyjnych wynosi 5,4 miliarda dolarów. Wiodące globalne firmy, takie jak Google, Amazon, Meta i Dow Chemical, ostatnio zwiększyły skalę inwestycji, by zaspokoić swoje potrzeby energetyczne w zgodzie z celami środowiskowymi.
Obecność trzech spółek SMR notowanych na giełdzie jest dowodem rosnącego zaufania rynków kapitałowych. Niedawna zapowiedź, że Bank Światowy rozważy finansowanie projektów jądrowych, również stanowi wyraźny i silny sygnał dla innych instytucji finansowych.
Warto także zauważyć postęp w sferze regulacyjnej. W 2024 roku ponad 33 projekty SMR rozpoczęły działania przedlicencyjne z organami nadzoru jądrowego – to wzrost o 65% w porównaniu z edycją z 2023 roku.
Zmienia się także krajobraz lokalizacji – na początku 2025 roku prowadzonych było niemal 85 aktywnych rozmów na całym świecie. Pod tym względem Polska znajduje się w pierwszej piątce zestawienia. W miarę przechodzenia SMR-ów z fazy koncepcji do budowy, otwierają się nowe rynki – nie tylko dla energii elektrycznej, ale także ciepła przemysłowego i produkcji wodoru. Kształtuje się również łańcuch dostaw w sektorze SMR, z udziałem uniwersytetów, laboratoriów krajowych i firm inżynieryjnych, które przyczyniają się do rozwoju kompetencji.
SMR w Polsce
W Polsce najbardziej zaawansowany projekt SMR prowadzi ORLEN Synthos Green Energy – JV między narodowym czempionem paliwowo-energetycznym, a Synthos Green Energy (SGE), spółką jednego z największych prywatnych koncernów chemicznych Synthos S.A. SGE posiada wyłączność na wdrażanie reaktorów BWRX-300 projektu amerykańsko-japońskiej GE Vernova Hitachi Nuclear Energy w Polsce i innych krajach Europy. Spółka planuje budowę w Polsce do 24 reaktorów w sześciu lokalizacjach dla których posiada tzw. decyzje zasadnicze potwierdzające zgodność projektu z polityką energetyczną państwa.
Aby przyspieszyć wdrażanie BWRX-300 w Polsce spółka zawarła szereg umów z zagranicznymi partnerami, w tym z Ontario Power Generation (OPG), która buduje pierwszy reaktor tego typu w Kanadzie oraz amerykańską Tennesse Vally Authority wdrażającą tę technologię w Stanach Zjednoczonych. Pod koniec ubiegłego roku OSGE zawarła umowę ze spółką zależną OPG na przygotowanie na przygotowanie wstępnego raportu bezpieczeństwa (PSAR) dotyczącego reaktorów BWRX-300. Rok wcześniej zaangażowała się w stworzenie Europejskiego Centrum Kształcenia Kadr dla Energetyki Jądrowej.
REDAKCJA / WORLD NUCLEAR NEWS
