_{22 sierpnia 2025}

Szwedzka firma Vattenfall zdecydowała się wybrać małe reaktory modułowe (SMR) do budowy nowych elektrowni jądrowych, a na krótkiej liście znalazły się dwa modele: BWRX-300 firmy GE Vernova Hitachi (GVH) oraz SMR firmy Rolls-Royce (RR)

Celem Vattenfalla jest uruchomienie nowych mocy jądrowych na półwyspie Värö, gdzie znajduje się elektrownia jądrowa Ringhals, na początku lat 30. XXI wieku. Vattenfall twierdzi, że projekt będzie miał moc 1,5 GW, czyli pięć reaktorów BWRX-300 lub trzy reaktory SMR Rolls-Royce o mocy 500 MW.

W ciągu ostatniego roku oceniano małe reaktory modułowe obu firm, a także alternatywne opcje większych bloków jądrowych od firm Westinghouse, EDF lub Korea Hydro & Nuclear Power (które według doniesień z czerwca 2024 r. wycofały się z projektu w grudniu).

Sprawdzona i atrakcyjna cenowo technologia

Reaktory GVH i Rolls-Royce zostały wybrane spośród czterech projektów, których wyłoniono z 75 potencjalnych dostawców technologii. Szwedzki koncern energetyczny zaznaczył, że oba modele SMR z krótkiej listy charakteryzują się „sprawdzoną technologią i uproszczoną konstrukcją, które uwzględniają doświadczenia zdobyte podczas realizacji poprzednich projektów jądrowych na całym świecie”. Oba modele wykorzystują paliwo, dla którego firma Vattenfall stworzyła łańcuchy dostaw. 

„Ocena wykazała również, że wybrani dostawcy oferują stosunkowo niższe koszty energii elektrycznej” – stwierdziła firma Vattenfall. O wyborze dwóch potencjalnych dostawców technologii zaważył też fakt, że rozwój obu wybranych technologii postępuje w ramach projektów realizowanych w innych miejscach, przy czym Ontario Power Generation podjęło ostateczną decyzję inwestycyjną o budowie pierwszej floty reaktorów BWRX-300, a Czechy i Wielka Brytania wybrały reaktory SMR firmy Rolls-Royce do swoich projektów SMR.

Vattenfall podkreślił, że projekty SMR zostały uproszczone i uwzględniają doświadczenia zdobyte podczas realizacji poprzednich projektów jądrowych na całym świecie. Stwierdzono również, że żaden z czterech ocenianych reaktorów nie został jeszcze zbudowany w Europie i „w związku z tym wymagałby dostosowania do warunków panujących w Szwecji w różnym stopniu”, co wiązałoby się z kosztami nauki, dlatego „pozytywnym aspektem SMR jest niższy koszt inwestycji”, a budowa floty pozwoliłaby na wyciągnięcie wniosków z budowy każdego z nich.

Budowa serii mniejszych jednostek przynosi wyraźne korzyści finansowe; wymagają one mniej miejsca, znacznie mniej personelu i są łatwiejsze w logistyce. Zwiększa to również możliwości w fazie budowy w zakresie znalezienia, zakwaterowania i transportu personelu, zmniejszając ryzyko wzrostu kosztów – powiedziała – Desirée Comstedt, wiceprezes i dyrektor ds. nowych technologii jądrowych w Vattenfall,

Zwrot w polityce energetycznej i kurs na SMR-ów

Inwestycje w SMR-y to efekt zmiany polityki energetycznej Szwecji w ostatnich latach. Do 1997 r. Szwecja nie rozwijała  rozwoju nowych mocy jądrowych, a wygaszała dotenczas wybudowane elektrownie. Zmiana polityki w kierunku zezwolenia na budowę nowych elektrowni jądrowych nastąpiła po agresji rosyjskiej na Ukrainę i dojściu do władzy nowej koalicji rządowej w październiku 2022 r.

Vattenfall zamierza złożyć wniosek do szwedzkieto rządu o udział państwa w projekcie i podziale ryzyka, a wtedy wybrany zostanie ostateczny dostawca. Firma stwierdziła, że „już rozważa kolejny krok, jakim jest budowa dodatkowych 1000 MW w miejscu, gdzie obecnie znajdują się elektrownie Ringhals 1 i 2. Ostateczne decyzje inwestycyjne zostaną podjęte w dalszej części procesu”.

Przygotowania do złożenia wniosków o pozwolenia będą kontynuowane, a jesienią firma Vattenfall ogłosiła, że będzie nadal rozwijać współpracę z członkami Industrikraft, konsorcjum 17 szwedzkich przedsiębiorstw przemysłowych. Kilka z nich wyraziło zainteresowanie wspólną inwestycją z Vattenfall, poinformowała firma.

BWRX-300: nie tylko Vattenfall…

W marcu 2022 roku prywatna szwedzka firma Kärnfull Next podpisała memorandum z GE Hitachi Nuclear Energy dotyczące wdrożenia reaktora BWRX-300 w Szwecji. W czerwcu b.r. Firma ogłosiła, że zamierza uruchomić „Kampus SMR” w gminie Valdemarsvik gdzie początkowo planuje zlokalizować od czterech do sześciu reaktorów BWRX-300, wytwarzających od 10 do 15 TWh energii elektrycznej rocznie.

… nie tylko Szwecja

Budowę floty BWRX-300 w Polsce, na Węgrzech i Słowacji, planuje polska Synthos Green Energy posiadającą wyłączność na dystrybucję tej technologii GVH w części krajów europejskich. W Polsce projekt realizowany jest przez Orlen Synthos Green Energy, JV SGE z krajowym koncernem multienergetycznym Orlen. BWRX-300 jest najbardziej zaawansowanym na świecie projektem lądowego SMR o takiej mocy (300 MW) – pierwszy reaktor tego typu (FOAK) jest budowany w Kanadzie. 

W maju b.r. Tennessee Valley Authority złożyło wniosek do amerykańskiej Komisji Dozoru Jądrowego (NRC) o pozwolenie na budowę BWRX-300 w Clinch River. TVA zainwestowała w standardowy projekt BWRX-300 w ramach umowy o współpracy technicznej z Ontario Power Generation, polską firmą Synthos Green Energy (współwłaścicielem OSGE) i GVH.

REDAKCJA / WORLD NUCLEAR NEWS