_{6 października 2025}

Rząd Szwecji podjął decyzję o powołaniu specjalnego pełnomocnika, którego zadaniem jest opracowanie propozycji systemu odszkodowań państwowych dla inwestorów, w przypadku przymusowego wycofania się z energetyki jądrowej w wyniku przyszłych decyzji politycznych. 

Celem tej inicjatywy jest zapewnienie przewidywalności dla właścicieli, ograniczenie ryzyka dla inwestorów i stymulowanie nowych inwestycji w energię jądrową.

Inwestycje w energetykę jądrową są z natury długoterminowe; reaktory buduje się długo, a następnie eksploatuje przez dziesięciolecia. Jednocześnie polityczne podejście do roli energii jądrowej ulega zmianom w czasie, co tworzy ryzyko polityczne, które dotychczas mogło zniechęcać do podejmowania inwestycji.

Anne Vadasz Nilsson została powołana na stanowisko specjalnej pełnomocniczki w celu przedstawienia propozycji prawa do odszkodowania w przypadku decyzji politycznych prowadzących do wycofania reaktora z eksploatacji. Zadanie to jest wynikiem porozumienia między rządzącą koalicją a partią Szwedzkich Demokratów.

Ochrona przed „politycznymi kaprysami”

Pełnomocniczka ma m.in. zaproponować, kto będzie uprawniony do odszkodowania oraz określić rodzaj decyzji politycznych, za które odszkodowanie ma przysługiwać. Ponadto, będzie ona analizować zakres rekompensat za inwestycje rozpoczęte w nowe reaktory jądrowe, które zostały anulowane wskutek decyzji politycznych przed ich uruchomieniem. Wymagane jest również przedłożenie propozycji modelu kalkulacji i finansowania odszkodowań, a także niezbędnych propozycji legislacyjnych.

Raport przejściowy ma zostać złożony do 29 czerwca 2026 roku, natomiast raport końcowy najpóźniej 1 grudnia 2026 roku.

Minister Energii i Przedsiębiorczości, Ebba Busch, stwierdziła, że nowe prawo do odszkodowania ma zwiększyć bezpieczeństwo dla właścicieli i prowadzić do większej liczby inwestycji w szwedzką energetykę jądrową. Minister Finansów, Elisabeth Svantesson, podkreśliła, że kluczowe jest stworzenie długoterminowych zasad gry, wymaganych dla długookresowych inwestycji, w celu zapewnienia solidnych, bezemisyjnych dostaw energii.

Decyzja ta wpisuje się w szerszą politykę rządu szwedzkiego, który w październiku 2022 roku przyjął pozytywne stanowisko wobec energetyki jądrowej. Opracowany w listopadzie 2023 roku plan zakłada budowę do 2035 roku mocy odpowiadających co najmniej dwóm dużym reaktorom, a do 2045 roku uruchomienie nawet 10 nowych reaktorów wielkoskalowych. Od 1 sierpnia w Szwecji obowiązuje również nowa ustawa o pomocy państwowej, umożliwiająca zainteresowanym firmom ubieganie się o wsparcie. Minister Klimatu i Środowiska, Romina Pourmokhtari, zaznaczyła, że ryzyko finansowe związane z budową nowej energetyki jądrowej musi być ubezpieczone przed „politycznymi kaprysami”.

REDAKCJA / World Nuclear Nuclear News