18 października 2025
Minister Finansów i Gospodarki, Andrzej Domański, spotkał się w Waszyngtonie z Sekretarzem ds. Energii USA, Chrisem Wrightem. Obie strony potwierdziły wolę współpracy w obszarze energetyki, w tym rozwoju małych reaktorów modułowych (SMR).
Spotkanie odbyło się w trakcie corocznych posiedzeń Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW) i Banku Światowego. W rozmowach uczestniczył również wiceminister energii Wojciech Wrochna, Pełnomocnik Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej.
Wśród kluczowych tematów dyskusji znalazły się kwestie bezpieczeństwa energetycznego, w tym dostawy amerykańskiego skroplonego gazu ziemnego (LNG) do Polski i całego regionu, a także rozwój energetyki jądrowej. Rozmowy dotyczyły zarówno postępów prac nad budową pierwszej dużej elektrowni jądrowej w Polsce, która ma być realizowana przez amerykański koncern Westinghouse, jak i małych reaktorów modułowych (SMR).
Inwestycje w nowoczesną energetykę warunkiem konkurencyjności
Minister Domański podkreślił, że Stany Zjednoczone stanowią kluczowego sojusznika i partnera w realizacji strategicznych projektów energetycznych. Oświadczył, że inwestycje w czyste źródła energii zwiększają konkurencyjność polskiej gospodarki i są gwarantem bezpieczeństwa, które rząd zamierza wzmacniać, m.in. poprzez pogłębianie partnerstwa z USA.
Technologia małych reaktorów modułowych (SMR) była istotnym punktem dyskusji. Strony omówiły perspektywy rozwoju tej relatywnie nowej technologii.
Uzgodniliśmy perspektywy rozwoju technologii małych reaktorów modułowych, w których dostrzegamy obiecujące możliwości współpracy między firmami polskimi i amerykańskimi – powiedział minister Domański Polskiej Agencji Prasowej.
Z kolei przedstawiciele zarządu polskiego Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK) podczas rozmów z Anną Achalkatsi, dyrektorką Banku Światowego ds. Unii Europejskiej sondowali możliwości wsparcia przez tę instytucję finansowania projektów związanych z energią jądrową w Polsce. Według przedstawicieli BGK Bank Światowy wyraził zainteresowanie tym tematem. Rozpoczęcie tych rozmów było możliwie dzięki zniesieniu w połowie czerwca b.r. przez Bank Światowy zakazu finansowania inwestycji w energetykę jądrową. Dwa tygodnie później Bank i Międzynarodowa Agencja Energii Atomowej (MAEA) podpisały porozumienie o współpracy na rzecz wspierania energii jądrowej, w tym rozwoju małych reaktorów modułowych.
Flota SMR-ów w Polsce
Projekt budowy SMR-ów w technologii BWRX-300 GE Vernova Hitachi Nuclear mających zasilać polski przemysł jest rozwijany od 2019 roku przez Synthos Green Energy, a od 2021 roku we współpracy z Orlenem poprzez spółkę JV Orlen Synthos Green Energy.
Pierwsze dwa z czternastu reaktorów planowanych przez OSGE powstaną przy zakładach chemicznych Orlenu we Włocławku, kolejne w Stawach Monowskich niedaleko Oświęcimia, gdzie swój główny zakład posiada grupa chemiczna Synthos oraz w Stalowej Woli.
SMR-y dla „starego” i „nowego” przemysłu
Oprócz tradycyjnych przemysłów energochłonnych jak petrochemia, sektor chemiczny i hutnictwo, duże zainteresowanie energetyką jądrową, w tym SMR-ami, deklaruje branża centrów danych AI. W tym obszarze OSGE prowadzi rozmowy z takimi potentatami technologicznymi jak nVidia, Meta, Microsoft, Google i Amazon.
Jak podało niedawno BBC, AI rośnie znacznie szybciej niż poprzednie technologie energochłonne, które osiągały masową adaptację w ciągu dziesięcioleci (np. samochody, komputery). Według Mosharafa Chowdhuryego, profesora nadzwyczajnego na Uniwersytecie Michigan, technologia AI „osiągnęła punkt nasycenia w ciągu zaledwie niecałych 15 miesięcy”.
Popyt na energię z centrów danych (obecnie ok. 1,5% światowego zużycia energii elektrycznej) może podwoić się w ciągu najbliższych pięciu lat.
Redakcja / PAP / BBC
