_{17 grudnia 2025}

Zaktualizowany Krajowy Plan na rzecz Energii i Klimatu (KPEiK) zakłada wzrost znaczenia energetyki jądrowej, w tym technologii SMR, w polskim miksie energetycznym. Dokument przewiduje dwa warianty rozwoju: rynkowo-techniczny (WEM), w którym moc atomu w 2040 roku wyniesie 4,9 GW, oraz ambitny (WAM), zakładający osiągnięcie 5,9 GW mocy zainstalowanej.

KPEiK to strategiczny dokument wymagany przez Unię Europejską, określający cele transformacji energetycznej i redukcji emisji. Polska przekaże jego aktualizację do Komisji Europejskiej jako ostatnie państwo członkowskie,

Scenariusz aktywny (WAM) przewiduje, że pierwszy blok jądrowy o mocy ok. 1,1 GW zostanie oddany do użytku w 2035 roku. Rozwój sektora ma stanowić fundament dla dekarbonizacji gospodarki i stabilizacji systemu opartego w dużej mierze na źródłach odnawialnych.

Produkcja energii i wpływ technologii SMR

W wariancie WAM prognozowana produkcja energii elektrycznej z atomu w 2040 roku została zwiększona do 44 TWh (z pierwotnie zakładanych przez resort klimatu 27 TWh). Tak znacząca korekta jest wynikiem uwzględnienia w strategii małych reaktorów modułowych (SMR).

SMR jest technologią o dużym  znaczeniu dla przemysłu energochłonnego oraz lokalnych węzłów energetycznych. Choć dokument nie separuje precyzyjnie mocy dla dużego atomu i SMR, technologia modułowa jest kluczowym elementem pozwalającym na osiągnięcie wyższych wskaźników produkcji energii zeroemisyjnej.

W ramach KPEiK zwiększamy udział energetyki jądrowej w miksie [energetycznym], (…) nie robimy żadnego rozróżnienia na to czy to będą duże czy małe bloki jądrowe. (…) Mamy dzisiaj w grze kilka technologii. Mamy bloki AP1000, możemy przyłączyć 1000 MW dużego bloku, możemy przyłączyć dwa takie bloki. (…) ale możemy przyłączyć cztery, sześć bloków BWRX-300, to też jest przecież 1200 megawatów przyłączonej mocy. (…) My tego rozróżnienia nie robimy – powiedział Wojciech Wrochna, wiceminister energii, Pełnomocnik Rządu ds. Strategicznej Infrastruktury Energetycznej. 

Najbardziej zaawansowany projekt SMR w Polsce prowadzi Orlen Synthos Green Energy (OSGE), która rozwija projekt budowy floty reaktorów BWRX-300. Inwestycja ta uzyskała już decyzje zasadnicze dla kluczowych lokalizacji, m.in. w Ostrołęce, Włocławku i Stawach Monowskich, co bezpośrednio wpisuje się w założenia KPEiK dotyczące dekarbonizacji przemysłu oraz systemów ciepłowniczych.

Energetyka jądrowa w ciepłownictwie

Nowe założenia KPEiK kładą silny nacisk na dekarbonizację sektora ciepłowniczego. W scenariuszu ambitnym (WAM) planowane jest całkowite wycofanie węgla z elektrociepłowni do 2040 roku, co wymusza implementację nowych źródeł ciepła systemowego.

Istotną nowością jest uwzględnienie produkcji ciepła z elektrowni jądrowych. Zgodnie z planem, w scenariuszu WAM produkcja ciepła z atomu ma osiągnąć poziom 25 petadżuli (PJ) do 2040 roku. Przy całkowitej przewidywanej produkcji ciepła sieciowego na poziomie 214 PJ, udział energii jądrowej w tym sektorze wyniesie blisko 11,7%. Rozwiązanie to ma wspierać termomodernizację budynków oraz redukcję emisji w miastach.

Chcemy, żeby ciepło odpadowe z elektrowni jądrowych, z perspektywy prawa unijnego, stanowiło pożądany element, który w systemach ma się znaleźć. (…) Takie ciepło jest ciepłem nieemisyjnym, a o takie ciepło nam chodzi – zaznaczył minister Wrochna. 

Ogólne założenia aktualizacji KPEiK

Aktualizacja dokumentu wyznacza kierunki zmian dla całej gospodarki w perspektywie do 2030 i 2040 roku. Główne parametry scenariusza ambitnego (WAM) obejmują:

• Nakłady inwestycyjne: Szacowane na około 1,58 biliona złotych (1 576 mld PLN) do 2040 roku.
• Redukcja emisji: Cel obniżenia emisji gazów cieplarnianych o 56% do 2030 r. (względem 1990 r.).
• Udział OZE: Wzrost udziału odnawialnych źródeł w produkcji energii elektrycznej do 56,1% w 2030 r.
• Popyt na energię: Przewidywany wzrost zapotrzebowania do 270 TWh w 2040 r. ze względu na postępującą elektryfikację.

Redakcja / energetyka24.com / rp.pl