_{13 stycznia 2026}

Miejski fiński koncern energetyczny Helen ogłosił utworzenie nowej spółki zależnej do rozwoju programu energetyki jądrowej, ze szczególnym uwzględnieniem wdrożenia technologii małych reaktorów modułowych (SMR) w regionie Helsinek.

Spółka Helen Ydinvoima Oy rozpocznie operacyjną działalność na początku lutego 2026 roku. Jej głównym zadaniem jest analiza warunków technicznych i ekonomicznych budowy elektrowni oraz przygotowanie pełnej dokumentacji niezbędnej do podjęcia ostatecznej decyzji inwestycyjnej.

Cele strategiczne i dekarbonizacja do 2040 roku

Powołanie Helen Ydinvoima Oy jest kluczowym elementem strategii ogłoszonej w 2024 roku. Zakłada ona całkowite odejście od produkcji energii opartej na spalaniu paliw kopalnych i biomasy do 2040 roku. Helsinki planują zastąpić te źródła m.in. ciepłem systemowym generowanym przez reaktory jądrowe małej mocy.

Wydzielenie programu jądrowego do odrębnej struktury ma zapewnić większą elastyczność operacyjną. Według zarządu koncernu, model ten ułatwia pozyskiwanie partnerów biznesowych oraz dywersyfikację źródeł finansowania projektów jądrowych o dużej skali kapitałowej.

Helen wybrała już trzy potencjalne lokalizacje dla reaktorów SMR na terenach istniejących konwencjoanlnych elektrowni na południu i południowym wschodzie od fińskiej stolicy (Vuosaari, Salmisaari, Norrberget).

Obecny etap prac: Przetargi i analizy środowiskowe

Projekt znajduje się obecnie w fazie zaawansowanego przygotowania. Prowadzony jest proces przetargowy mający na celu wyłonienie dostawcy technologii reaktora. Eksperci analizują dostępne na rynku konstrukcje pod kątem ich dopasowania do potrzeb miejskiej sieci ciepłowniczej.

Równolegle trwają prace nad modelami współpracy z przemysłem oraz innymi firmami energetycznymi. Prowadzone są również badania lokalizacyjne, w tym oceny oddziaływania na środowisko w miejscach wcześniej wytypowanych pod kątem potencjalnej produkcji energii jądrowej.

Zalety energetyki jądrowej i małych reaktorów

Według deklaracji spółki, technologia SMR stanowi zaawansowaną ewolucję rozwiązań stosowanych w fińskim sektorze jądrowym od blisko 50 lat. Wykorzystanie sprawdzonych fundamentów inżynieryjnych pozwala na implementację systemów o wysokim stopniu dojrzałości technologicznej w nowej, modułowej skali.

Istotnym argumentem za wdrożeniem tego źródła jest również efektywność wykorzystania zasobów. Wskaźniki zużycia surowców w całym cyklu życia (LCA) energetyki jądrowej, w przeliczeniu na jednostkę wytworzonej energii, są najniższe spośród wszystkich obecnie eksploatowanych technologii wytwórczych.

Niska materiałochłonność w relacji do wolumenu wyprodukowanej energii elektrycznej i cieplnej pozycjonuje małe reaktory jako jedno z najbardziej zrównoważonych narzędzi transformacji energetycznej. Pozwala to na znaczną redukcję śladu środowiskowego przy jednoczesnym zapewnieniu stabilnych dostaw mocy do miejskich sieci ciepłowniczych.

Profil koncernu Helen

Helen Oy to miejskie przedsiębiorstwo energetyczne (100% udziałów miasta Helsinki), zaopatrujące ponad 600 000 odbiorców w energię elektryczną, ciepło i chłód. W 2024 roku grupa osiągnęła przychody netto na poziomie 1,52 mld EUR przy zysku operacyjnym (EBIT) wynoszącym 159 mln EUR. Aktywa spółki obejmują sieci ciepłownicze o długości 1500 km oraz zdywersyfikowany portfel wytwórczy, w którym moce elektryczne netto przekraczają 1500 MW. Na tę wartość składają się m.in.:

• energetyka wiatrowa (900 MW), 
• słoneczna (200 MW),
• udziały w elektrowniach jądrowych Olkiluoto (ok. 10,4% udziałów w TVO, co przekłada się na ok. 350 MW mocy dyspozycyjnej). 

W obszarze ciepłownictwa Helen dysponuje mocą rzędu 2500–3000 MW, którą systematycznie dekarbonizuje poprzez inwestycje w kotły elektryczne (obecnie 140 MW, docelowo 440 MW), wielkoskalowe pompy ciepła oraz magazyny energii.

oprac. REDAKCJA / Helen / World Nuclear News / Nucnet