_{10 marca lutego 2026}

Podczas szczytu poświęconego energetyce jądrowej w Paryżu przewodnicząca Ursula von der Leyen nazwała odejście od energetyki jądrowej „strategicznym błędem” Europy i zapowiedziała uruchomienie gwarancji inwestycyjnych o wartości 200 mln euro dla małych reaktorów modułowych (SMR).

Środki te będą pochodzić z unijnego systemu handlu uprawnieniami do emisji (EU ETS). Komisja Europejska ogłosiła też nową strategię wsparcia dla małych reaktorów modułowych (SMR).

Trzy filary rozwoju technologii SMR w Europie

Celem nowej strategii jest doprowadzenie do operacyjności pierwszych jednostek SMR w Europie do początku lat 30. XXI wieku. Plan opiera się na trzech kluczowych obszarach działań:

• Uproszczenie regulacji: Wprowadzenie transgranicznych „piaskownic regulacyjnych” w celu usprawnienia procesów prawnych.
• Mobilizacja kapitału: Wykorzystanie nowych gwarancji finansowych do przyciągnięcia inwestycji prywatnych.
• Koordynacja działań: Ścisła współpraca państw członkowskich w zakresie pozwoleń, budowania kompetencji oraz łańcuchów dostaw.

Energetyka jądrowa i OZE jako fundament miksu energetycznego

Zgodnie z nowym podejściem Komisji Europejskiej, energia jądrowa i odnawialne źródła energii (OZE) mają się wzajemnie uzupełniać. Podczas gdy OZE oferują niskie koszty generacji, atom zapewnia stabilne dostawy energii przez całą dobę.

Przewodnicząca KE wskazała, że odejście od energetyki jądrowej i spadek jej udziałów w unijnym miksie energetycznym (z 33% w 1990 r. do ok. 15% obecnie) był „strategicznym błędem”. 

Przystępne ceny energii są kluczowe dla konkurencyjności przemysłu oraz rozwoju nowoczesnych technologii, takich jak sztuczna inteligencja i robotyka.

Potrzeby inwestycyjne i status technologii SMR

Aktualnie energia jądrowa w UE generowana jest przez około 100 reaktorów wielkoskalowych.

Według raportu Komisji Europejskiej z 2025 roku (Pinc), osiągnięcie neutralności klimatycznej do 2050 roku będzie wymagało 241 mld euro inwestycji w sektor jądrowy. Dokument ostrzega, że bez przedłużenia pracy istniejących bloków i budowy nowych mocy, potencjał jądrowy UE może zostać niemal całkowicie wygaszony do połowy wieku.

Wcześniej UE podjęła już kroki wspierające sektor, m.in. włączając energię jądrową do taksonomii zrównoważonego finansowania (pod pewnymi warunkami) oraz aktualizując zasady pomocy publicznej dla projektów paliwowych i energetycznych.

oprac. REDAKCJA