8 lipca 2026
Coraz więcej podmiotów interesuje się wdrożeniem małych reaktorów modułowych (SMR) w Turcji. Zawarto porozumienia z amerykańskimi, brytyjskimi i koreańskimi podmiotami, co ma stanowić przeciwwagę dla rosyjskiej dominacji w energetyce wielkoskalowej.
Turecki sektor energetyki jądrowej
Turecki rząd planuje 20 GW mocy w energetyce jądrowej do 2050 roku, w tym 5 GW mocy w SMR-ach. Ma to zabezpieczyć od 10% do 15% produkcji energii elektrycznej w kraju.
Kolejne podmioty wykazują zainteresowanie wdrożeniem technologii jądrowych nad Bosforem, gdzie do tej pory dominuje Rosja.
Pierwszy blok w rosyjskiej technologii WWER-1200 (PWR), dużej elektrowni jądrowej w Akuyuu, zostanie uruchomiony w tym roku. Kolejne jednostki zostaną uruchomione do 2028. Elektrownia powstaje w modelu Build – Own – Operate (BOO). Rosatom sfinansuje budowę z własnych środków, ale pozostanie operatorem elektrowni. Będzie też czerpać zyski ze sprzedaży Turcji energii elektrycznej po ustalonej cenie.
W planach są kolejne dwie duże elektrownie jądrowe, o budowę których zabiegają USA, Korea Południowa i Chiny.
Sektorem SMR w Turcji interesują się amerykańskie firmy ARC Technology, Westinghouse i TerraPower, brytyjski Rolls-Royce oraz koreański KHNP.
W październiku 2025, Turecka Narodowa Akademia Wywiadu (MIA) zaproponowała trzyetapową mapę drogową dla wdrażania technologii SMR. Integracja elektrowni SMR z krajowym systemem energetycznym miałaby nastąpić w 2035 r.
ARC Technology
Na początku lipca b.r. IC Holdings, turecki konglomerat budowlany, ogłosił plan budowy do 10 jednostek SMR w Turcji i kolejnych 10 w krajach sąsiadujących.
Strategicznym partnerem technologicznym w tym przedsięwzięciu jest amerykańska ARC Clean Technology.
Spółka celowa tureckiego koncernu, IC Nuclear Technology przewiduje, że budowa pierwszej jednostki ARC-100 o mocy 100 MW będzie kosztować ok. 500 mln USD (5 mln USD/MW). W miarę dojrzewania technologii i osiągnięciu efektu skali, koszty mają spaść do ok. 300 mln USD (3 mln USD/MW).
IC Nuclear Technology zamierza pełnić rolę inwestora, wykonawcy prac inżynieryjnych oraz operatora pierwszej małej reaktora jądrowego (SMR) opartego na technologii ARC w Turcji. Spółka zamierza dostarczać energię odbiorcom w ramach umów PPA.
TerraPower & Westinghouse
Jak podał serwis Nucnet, pod koniec ub.r. założona przez Billa Gatesa TerraPower, potwierdziła, że prowadzi nieformalne rozmowy z kilkoma krajami europejskimi, w tym z Turcją.
Firma TerraPower opracowuje technologię Natrium, która łączy reaktor szybki o mocy 345 MW, chłodzony sodem, z systemem magazynowania energii opartym na stopionej soli. Taka kombinacja umożliwia zwiększenie mocy do 500 MW w okresach szczytowego zapotrzebowania.
Pierwsza jednostka budowana jest od 2024 w miejscu dawnej elektrowni węglowej, w Kemmer, Wyoming.
Rolls-Royce
Sześć lat temu, brytyjskie konsorcjum pod przewodnictwem Rolls-Royce zawarło porozumienie o współpracy (MoU) z państwową Türkiye Nuclear Energy Company (TÜNAŞ). Współpraca miała obejmować zbadanie możliwości wdrożenia w SMR-ów o mocy 400–450 MWe.
W skład konsorcjum odpowiedzialnego za projekt wchodziły: Assystem, Atkins, BAM Nuttall, Laing O’Rourke, National Nuclear Laboratory (NNL), Rolls-Royce, Jacobs, The Welding Institute (TWI) oraz Nuclear AMRC.
Od czasu zawarcia porozumienia, nie widać by projekt turecki osiągnął jakieś kamienie milowe. W tym czasie Rolls-Royce SMR został wybrany na dostawcę pierwszych jednostek SMR w Wielkiej Brytanii, Szwecji oraz Czechach.
i-SMR
Koreańska KHNP stara się zdobyć przyczółek na tureckim rynku dla swojego i-SMR o mocy elektrycznej 170 MWh i cieplnej 520 MWt, opartego na pasywnych systemach bezpieczeństwa.
W czerwcu b.r. poprzez swój podmiot zależny KHNP, Innovative Small Modular Reactor Development Agency (i-SMRDA), zawarł porozumienie o współpracy z turecką firmą Nuclean.
Umowa przewiduje rozwijanie współpracy przy projektach SMR w Turcji i regionie oraz włączenia tureckich producentów do globalnego łańcucha dostaw i-SMR.
KHNP przewiduje komercjalizację swojego SMR w połowie lat 30. XXI wieku.
Podsumowanie
Obecnie Turcja jest silnie uzależniona od Rosji w obszarze wielkoskalowego atomu. Rozmowy z podmiotami nierosyjskimi pracującymi nad technologią SMR, oznacza że Ankara szuka dywersyfikacji geopolitycznej i technologicznej.
Uwzględnienie SMR-ów w miksie energetycznym zapewni nie tylko stabilne źródła pracujące w podstawie. Przyczyni się do stabilizacji sieci w obliczu dynamicznego rozwoju odnawialnych źródeł energii. Obecnie OZE stanowią blisko 38% miksu, a w najbliższe 10 lat Turcja zainwestuje w ich rozwój dodatkowe 80 mld USD.
Kraj nie chce być jedynie importerem technologii. Aspiruje do roli regionalnego lidera, bazy wdrożeniowej i hubu eksportowego dla SMR-ów na Bliskim Wschodzie i w Europie Południowo-Wschodniej.
Posiadając silny sektor budowlany i przemysłowy, turecki rząd będzie faworyzować partnerów, którzy zaoferują najwyższy poziom tzw. local content.
oprac. REDAKCJA / foto. WORLD NUCLEAR NEWS
